شرکت AMD توی رویداد Hot Chips جزئیات تازهای از معماری RDNA4 رو معرفی کرد. برخلاف قبل که هر GPU جداگانه طراحی میشد، این بار معماری RDNA4 بهصورت ماژولار طراحی شده. یعنی AMD میتونه راحتتر مشخصات رو تغییر بده و مدلهای مختلف (SKU) رو سریعتر و متنوعتر وارد بازار کنه. با بنچفا تا پایان این خبر همراه باشید.
خداحافظ Navi 4X، سلام RDNA5؟
AMD هیچوقت رسماً وجود مدل پرچمدار Navi 4X رو تأیید نکرد، اما شایعات میگفتن همچین برنامهای وجود داشته و بعداً کنسل شده. دلیلش رو شاید هیچوقت نفهمیم. الان نگاهها بیشتر روی RDNA5 متمرکز شده؛ که به احتمال زیاد همین ایدهی ماژولار بودن رو ادامه بده.
چرا RDNA4 کارت پرچمدار نداره؟
معماری RDNA4 بدون کارت دسکتاپ پرچمدار عرضه شد. AMD نقشههاشو کوچکتر کرد، اما SoC ساختهشده آمادهی مقیاسپذیری بود. طراحی Navi 4 عملاً دو بخش داره:
- بخش پایینی: بخش SoC؛ شامل ورودی/خروجی، نمایشگر، مدیا، کنترل توان، امنیت و مدیریت سیستم.
- بخش بالایی: که میتونه بسته به نیاز تغییر کنه.
این یعنی AMD میتونه با کمترین تغییر، کارتهای کوچیکتر رو بسازه و به بازار بده. برای همین هم کارتهای میانرده عرضه شدن، ولی مدلهای بالارده روی میز موندن.
انعطاف در طراحی و تولید
معماری RDNA4 اجازه میده AMD خیلی دقیق مدلهاشو مدیریت کنه:
- حتی میشه کل موتور شیدر یا بخشهایی از اون رو غیرفعال کرد.
- پهنای باس حافظه هم توی گامهای ۶۴ بیتی تغییر میکنه (۱۲۸، ۱۹۲، ۲۵۶ بیت). هر چیپ حافظه به یک مسیر ۳۲ بیتی برای ارتباط با پردازنده گرافیکی نیاز داره.
- نتیجه؟ کارتهای مختلف با حافظهی متفاوت از همون دای بیرون میان.
AMD همین روش رو توی سری Radeon RX 9000 استفاده کرده. حالا اصلا چرا این نکات مهمن؟
سریهای پیش RDNA این میزان تغییر نداشتن. درسته که هر کدوم پیشرفتهای مختص خودشون رو داشتن، اما AMD تغییرات بنیادین و چشمگیری در این سری اعمال کرده. دلیل اهمیت این تغییرات هم همینه؛ AMD معماری RDNA 4 رو به عنوان یک بیس برای سریهای بعدی آماده کرده، تا در آینده کار روی هر بخش براش راحتتر باشه.
RDNA4 موبایل بعیده!
شایعات قبل از معرفی RX 9000 میگفتن شاید نسخهی موبایلی RDNA4 هم بیاد. ولی حالا که لپتاپهای Ryzen AI (MAX) 300 بدون کارت RX 9000M معرفی شدن، تقریباً قطعی شده که خبری از RDNA4 موبایل یا مجتمع نخواهد بود.
این دو دلیل میتونه داشته باشه. اولا که بازار پردازنده گرافیکی لپتاپ منحصرا دست انویدیاست. تقریبا تمام لپتاپهایی که در بازار میبینید، اگه گرافیک مجزا داشته باشه، اون گرافیک انویدیاست. حتی اگه AMD بخواد ورود کنه، باید سودش رو خیلی کم کنه تا صرفا سهمی در بازار داشته باشه.
دوما خود سازندههای لپتاپ هم ترجیح میدن بیشتر با انویدیا کار کنن، چون سود بیشتری میگیرن و دستشون در مارکتینگ بازتره.
| مدل | GPU | واحد محاسباتی (CUs) | حافظه | باس | کش | توان (TBP) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Radeon AI PRO R9700 | Navi 48 XTX | ۶۴ (۴۰۹۶) | 32GB GDDR6 | ۲۵۶-bit | 64MB | 300W |
| Radeon RX 9070 XT | Navi 48 XTX | ۶۴ (۴۰۹۶) | 16GB GDDR6 | ۲۵۶-bit | 64MB | 304W |
| Radeon RX 9070 | Navi 48 XT | ۵۶ (۳۵۸۴) | 16GB GDDR6 | ۲۵۶-bit | 64MB | 220W |
| Radeon RX 9070 GRE | Navi 48 XL | ۴۸ (۳۰۷۲) | 12GB GDDR6 | ۱۹۲-bit | 64MB | 220W |
| Radeon RX 9060 XT (16GB) | Navi 44 XT | ۳۲ (۲۰۴۸) | 16GB GDDR6 | ۱۲۸-bit | 32MB | 160W |
| Radeon RX 9060 XT (8GB) | Navi 44 XT | ۳۲ (۲۰۴۸) | 8GB GDDR6 | ۱۲۸-bit | 32MB | 150W |
| Radeon RX 9060 | Navi 44 XL | ۲۸ (۱۷۹۲) | 8GB GDDR6 | ۱۲۸-bit | 32MB | 132W |
کلام آخر: آیندهای روشن در پس معماری جدید!
AMD با RDNA4 مسیر جدیدی رو شروع کرده: طراحی ماژولار، انعطاف توی تولید، و تمرکز بیشتر روی کارتهای میانرده. به نظر میاد دیگه خبری از کارتهای پرچمدار RDNA4 یا نسخههای موبایلی نباشه. همهچی نشون میده AMD الان بیشتر انرژیشو گذاشته روی RDNA5 و آیندهی کارتهای گرافیک. گویا AMD برنامههای سنگینی داره و امیدواریم این بار با تصمیمات بازاریابی اشتباه، تمام برنامههاش رو خراب نکنه!
