در جریان کامپیوتکس ۲۰۲۶، مدیر بخش پردازندهها و کارتهای گرافیک دسکتاپ AMD آقای دیوید مکافی انجام شده که ایشون ادامه پشتیبانی از AM5 رو تایید کردن. گویا این سوکت قراره میزبان پردازندههای Zen 6 و Zen 7 شرکت AMD هم باشه و تا زمانی که DDR6 به یک استاندارد جا افتاده در بازار تبدیل نشدن، این روند ادامه خواهد داشت. با بنچفا تا پایان این خبر همراه باشید.
AM5 حداقل تا ۲۰۲۹ زنده میمونه
وقتی AMD در سال ۲۰۲۲ پلتفرم AM5 رو معرفی کرد، پیشبینی داخلی این شرکت این بود که حوالی سالهای ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ صنعت به سمت DDR6 حرکت کنه و در نتیجه زمان معرفی یک سوکت جدید فرا برسه. اما شرایط بازار مطابق انتظار پیش نرفت.
«در سال ۲۰۲۶ دیدیم که این بازه زمانی میتونه طولانیتر بشه. محصولاتی داریم که از این موضوع پشتیبانی میکنن. معتقدیم اکوسیستم حافظه هم کاملاً این مسیر رو تأیید میکنه و مطمئنیم که تا سال ۲۰۲۹ محصولات و معماریهای جدیدی رو برای پلتفرم AM5 عرضه خواهیم کرد.»
این یعنی AMD رسماً تأیید کرده که تا سال ۲۰۲۹ همچنان پردازندهها و معماریهای جدیدی روی AM5 عرضه میشن.
تا این لحظه میدونیم که حداقل دو نسل مهم از پردازندههای Ryzen یعنی Zen 6 و Zen 7 برای این پلتفرم در نظر گرفته شدن. در کنار اونها احتمالاً مدلهای رفرششده و محصولات جدیدی هم عرضه میشن؛ درست مشابه کاری که AMD در سالهای پایانی عمر AM4 انجام داد.
چرا AMD فعلاً سراغ سوکت جدید نمیره؟
به گفته AMD، تغییر سوکت فقط به معنی عوض شدن جای پینها یا طراحی فیزیکی پردازنده نیست. هر سوکت جدید عملاً نیازمند طراحی دوباره کل مادربرد، مسیرهای حافظه، خطوط PCIe، سیستم تغذیه و بسیاری از بخشهای مهم دیگهست.
یک سوکت جدید، تغییر بسیار بزرگی در مادربرده. برای پشتیبانی از حافظههای جدید، PCIe جدید، مسیرهای سیگنال، تأمین انرژی و خیلی چیزهای دیگه باید کل طراحی مادربرد از نو انجام بشه. این دقیقاً همون چیزیه که سازندههای مادربرد و کاربران حرفهای بیشتر از همه بهش اهمیت میدن.
قبل از اینکه به AM4 برسیم، AMD تقریباً هر یک یا دو سال کل اکوسیستم مادربردها رو تغییر میداد و این موضوع فوقالعاده دردناک بود. هم برای کاربران و هم برای شرکای تجاری ما. فرقی نمیکرد فروشنده باشن یا تولیدکننده، پیچیدگیای که این تغییرات ایجاد میکرد خیلی زیاد بود. به همین خاطر ما تأثیر مثبت پشتیبانی طولانیمدت از یک پلتفرم رو دیدیم و کاملاً میفهمم چرا اینتل هم الان به سمت چنین رویکردی رفته.
David McAfee
چه چیزی باعث میشه AMD سراغ یک پلتفرم جدید بره؟
AMD میگه سه عامل اصلی وجود دارن که میتونن معرفی یک سوکت جدید رو توجیه کنن.
اول از همه استانداردهای جدید صنعت هستن. به گفته مکآفی، دو فناوری مهمی که در آینده میتونن زمینهساز تغییر پلتفرم بشن DDR6 و PCIe Gen 6 هستن.
وقتی به آینده نگاه میکنیم، مهمترین نقاط عطف صنعت DDR6 و PCIe Gen6 هستن. اینها میتونن اون فرصتی باشن که بگیم باید یک کار متفاوت انجام بدیم. مهاجرت از PCIe Gen4 به Gen5 هزینه مادربردها رو به شکل محسوسی افزایش داد. برای حفظ کیفیت سیگنال باید از مواد گرانتر استفاده بشه و روی برد مدارهای اضافی قرار بگیره تا همه اسلاتها بتونن از سرعتهای Gen5 پشتیبانی کنن.
روی کاغذ همه چیز فوقالعاده به نظر میرسه. سرعت انتقال داده بیشتره و اعداد بزرگترن. اما سؤال اینه که آیا بازیها سریعتر لود میشن؟ آیا سیستم سریعتر بوت میشه؟ آیا کاربر واقعاً این تفاوت رو احساس میکنه؟ در خیلی از موارد جواب این سؤال نه بود.
اما صرفاً وجود یک فناوری جدید کافی نیست. AMD معتقده باید دید این فناوری واقعاً چه سودی برای کاربر نهایی داره. به گفته این شرکت، قبل از هر تغییر بزرگ باید مشخص بشه هزینهای که کاربر پرداخت میکنه واقعاً ارزش تجربهای که دریافت میکنه رو داره یا نه. عامل سوم هم تغییر نیازهای کاربران هست؛ مثلاً اینکه گیمرها و کاربران حرفهای به تعداد بیشتری SSD، خطوط PCIe بیشتر، درگاههای پرسرعتتر یا توان مصرفی بالاتری نیاز داشته باشن.
بحران رم باعث شده AM4 هم هنوز زنده بمونه
یکی از نکات جالب این مصاحبه اینه که AMD اعتراف میکنه اگر بحران فعلی بازار حافظه وجود نداشت، احتمالاً مهاجرت به DDR5 خیلی سریعتر انجام میشد.
این شرکت حتی از همین شرایط برای عرضه دوباره Ryzen 7 5800X3D و برخی محصولات مبتنی بر AM4 استفاده کرده؛ پلتفرمی که قرار بود سالها پیش بازنشسته بشه اما هنوز هم در بازار تقاضای قابل توجهی داره. هر دو شرکت اینتل و AMD در حال حاضر ظرفیت تولید پردازندههایی که از DDR4 پشتیبانی میکنن رو بیشتر کردن، چون بازار به خاطر قیمتهای نجومی رم علاقه بیشتری به این پردازندهها نشون داده.
پردازندههای X3D راهی برای کاهش هزینه اسمبل سیستم
AMD میگه یکی از مزیتهای مهم پردازندههای مجهز به 3D V-Cache اینه که وابستگی کمتری به سرعت و پیکربندی رم دارن.
مکآفی توضیح میده:
در مورد گیمرها، داستان عملکرد X3D با یک ماژول رم واقعاً جذابه. البته این موضوع برای همه کاربردها صدق نمیکنه. اگر تولیدکننده محتوا هستید یا کارهای سنگین توسعه نرمافزار انجام میدید، پهنای باند بیشتر حافظه اهمیت داره. در مجموعهای از ۳۰ بازی، تفاوت عملکرد بین یک ماژول رم و دو ماژول رم روی یک پردازنده X3D فقط حدود ۰.۵ درصد بود؛ عددی که عملاً قابل تشخیص نیست.
کاربر میتونه اون پول رو صرف خرید کارت گرافیک بهتر یا پردازنده قویتر کنه. یا حتی فعلاً خرجش نکنه و بعداً وقتی توان مالی بیشتری داشت یک ماژول رم دوم به سیستمش اضافه کنه.
AMD دوباره به اورکلاک اهمیت میده
بخش پایانی گفتگو به اورکلاک اختصاص داشت. موضوعی که سالهاست برای کاربران حرفهای اهمیت زیادی داره.
مکآفی میگه در گذشته شرکتها تقریباً تمام ظرفیت اورکلاک پردازنده رو از قبل فعال میکردن و محصول رو به همان شکل روانه بازار میکردن.
در سالهای گذشته تعریف محصول به شکلی بود که تقریباً تمام فضای اورکلاک از پردازنده گرفته میشد و بهعنوان بخشی از مشخصات رسمی محصول ارائه میشد. در نتیجه چیزی برای تجربه و سرگرمی جامعه اورکلاکرها باقی نمیموند.
استراتژی ما در این نسل و نسلهای آینده کاملاً متفاوته. میدونیم که قابلیت اورکلاک، چه در پردازندهها و چه در کارتهای گرافیک، بخش مهمی از چیزی هست که گیمرها و کاربران حرفهای دنبالش هستن.
جالب اینجاست که AMD به رشد محبوبیت Undervolting هم اشاره میکنه و میگه کاربران Ryzen راههای جدیدی برای استخراج عملکرد بیشتر با مصرف انرژی کمتر پیدا کردن و این موضوع روی برنامههای آینده شرکت تأثیر گذاشته. AMD تونست ضریب مالتیپلایر پردازندههای مجهز به حافظه کش سهبعدی رو هم با تغییر موقعیت واحد کش باز کنه و شما میتونید پردازندههای Ryzen 9000X3D رو هم اورکلاک کنید.
جمعبندی
به نظر میرسه AMD قصد داره موفقیت تاریخی AM4 رو این بار با AM5 تکرار کنه. پشتیبانی تا سال ۲۰۲۹، عرضه Zen 6 و Zen 7 روی همین سوکت و تمرکز روی کاهش هزینههای ارتقا، نشون میده این شرکت فعلاً عجلهای برای معرفی یک پلتفرم جدید نداره.
در شرایطی که قیمت رم، مادربرد و سایر قطعات همچنان بالاست، چنین تصمیمی میتونه خبر بسیار خوبی برای گیمرها، کاربران حرفهای و کسانی باشه که قصد اسمبل یا ارتقای سیستم خودشون رو دارن. به نظر میرسه تا زمانی که DDR6 و PCIe Gen 6 نتونن مزایای واقعی و ارزشمند خودشون رو ثابت کنن، AMD ترجیح میده به جای شکستن اکوسیستم فعلی، روی توسعه و تقویت AM5 تمرکز کنه.
