بحران در بازار حافظه؛ قیمت DDR4 در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ بیش از ۵۰ درصد افزایش می‌یابد

بازار جهانی حافظه با بحرانی جدی روبروست؛ گزارش‌های تازه از زنجیره تأمین حاکی از آن است که کمبود مداوم حافظه، استانداردهای قدیمی‌تر DRAM را نیز تحت تأثیر قرار داده و قیمت محصولات DDR4 و حتی DDR3 با جهشی بی‌سابقه همراه خواهد بود. در حالی که پیش‌بینی‌های اولیه از کاهش سرعت افزایش قیمت‌ها در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ حکایت داشت، گزارش‌های جدید نشان می‌دهد که میزان این افزایش قیمت‌ها بسیار فراتر از حد انتظار است.

طبق گزارش «دیجی‌تایمز» (DigiTimes)، قیمت قراردادهای حافظه برای سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ در حال نهایی شدن است و اعداد ثبت‌شده به مراتب بالاتر از برآوردهای اولیه هستند. در حالی که حافظه‌های مدرن DDR5 از قبل با افزایش قیمت مواجه بودند، اکنون پیش‌بینی می‌شود که ماژول‌های ۸ گیگابیتی DDR4 در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ با رشد قیمتی بیش از ۵۰ درصد روبرو شوند. کارشناسان معتقدند تقاضای گسترده هوش مصنوعی برای درایوهای حالت جامد سازمانی (eSSDs)، شکاف میان عرضه و تقاضای DDR4 8Gb را ایجاد کرده که احتمالاً تا دو سال آینده نیز ادامه خواهد داشت.

نکته عجیب اینجاست که قیمت‌های لحظه‌ای (Spot Prices) حافظه‌های ۱۶ گیگابیتی DDR4 در برخی موارد حتی از حافظه‌های DDR5 با مشخصات مشابه پیشی گرفته است. دلیل این امر، تکیه تولیدکنندگان کامپیوترهای شخصی بر پلتفرم‌های DDR4 برای حفظ حاشیه سود در بازار ضعیف فعلی است. در همین حال، شرکت‌های بزرگی مانند سامسونگ، تمرکز خود را به‌طور کامل بر روی استاندارد‌های پریمیوم و حافظه‌های نسل جدید متمرکز کرده‌اند تا از تقاضای عظیم مشتریان حوزه هوش مصنوعی بهره‌مند شوند.

یکی دیگر از عوامل کلیدی در افزایش تقاضای DDR4، استفاده از این حافظه‌ها در SSDهای سازمانی است. با وجود عرضه راهکارهای بدون DRAM (DRAM-less)، نیاز مراکز داده به حافظه‌های SSD با ظرفیت بالا و تأخیر کم، باعث شده تا تقاضا برای DDR4 همچنان صعودی باشد. از سوی دیگر، شرکت‌های «نانیا» (Nanya) و «وین‌باند» (Winbond) که تولید بخش عمده‌ای از DDR4 را بر عهده دارند، به دلیل فشار برای تولید این محصول، خطوط تولید حافظه‌های DDR3 را جمع‌آوری کرده‌اند؛ نتیجه این اتفاق، افزایش قیمت در حافظه‌های ۴ گیگابیتی DDR3 نیز بوده است.

به‌عنوان نمونه‌ای از وخامت اوضاع، در جولای ۲۰۲۶، میانگین قیمت یک حافظه ۴ گیگابیتی DDR3 برابر با ۱۲.۷۵ دلار است، در حالی که قیمت هر گیگابایت در حافظه DDR3 حدود ۳.۱۹ دلار و در حافظه ۱۶ گیگابیتی DDR5 حدود ۲.۹۴ دلار محاسبه شده است که نشان می‌دهد خرید حافظه‌های قدیمی‌تر در حال حاضر غیراقتصادی شده است.

کارشناسان صنعت هشدار می‌دهند که این روند صعودی قیمت‌ها حداقل تا سال ۲۰۲۸ و تا زمانی که کمبودها برطرف نشود، ادامه خواهد داشت. انتظار می‌رود در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ شاهد افزایش قیمت‌های بیشتری باشیم و با توجه به هشدارهای سامسونگ، وضعیت سال ۲۰۲۷ به مراتب وخیم‌تر از سال ۲۰۲۶ خواهد بود.