رشد انفجاری بازار هوش مصنوعی فقط روی فروش پردازندههای AI تأثیر نذاشته و حالا داره کل صنعت نیمههادی رو هم تغییر میده. طبق گزارش رسانههای کرهای، سامسونگ تصمیم گرفته قیمت تولید تراشه برای بعضی از فناوریهای ساخت خودش رو افزایش بده؛ تصمیمی که چند هفته بعد از انتشار خبر افزایش قیمتهای TSMC گرفته شده. به نظر میرسه افزایش تقاضا برای تراشههای هوش مصنوعی، معادلات بازار رو کاملاً عوض کرده؛ تا جایی که حالا کارخانههای تولید تراشه دیگه مجبور نیستن برای جذب مشتری رقابت قیمتی داشته باشن و برعکس، این مشتریها هستن که برای گرفتن ظرفیت تولید باید هزینه بیشتری پرداخت کنن. با بنچفا تا پایان این گزارش همراه باشید.
بازار تولید تراشه از «تقاضامحور» به «عرضهمحور» تغییر کرده
تا چند سال پیش، شرکتهایی مثل TSMC و سامسونگ معمولاً بر اساس سفارش مشتریها ظرفیت تولیدشون رو برنامهریزی میکردن. شرکتهایی مثل اپل هم از مدتها قبل روی خطوط تولید نسل جدید سرمایهگذاری میکردن تا مطمئن بشن موقع معرفی محصولات جدیدشون، ظرفیت کافی برای تولید تراشه در اختیار دارن. اما حالا شرایط کاملاً فرق کرده.
کارشناسهای صنعت معتقدن موج سرمایهگذاری روی زیرساختهای هوش مصنوعی باعث شده تقاضا برای تولید تراشه از ظرفیت موجود بیشتر بشه. به همین خاطر، بازار از حالت Demand-Driven یا «تقاضامحور» خارج شده و به سمت Supply-Driven یا «عرضهمحور» رفته؛ یعنی تولیدکنندهها دست بالا رو دارن و میتونن قیمتها رو افزایش بدن، چون مشتری همچنان حاضر به پرداخت هزینه بیشتره.
سامسونگ قیمت فناوریهای ۴ و ۵ نانومتری رو بالا برده
طبق این گزارش، سامسونگ برخلاف TSMC تصمیم نگرفته همه فناوریهای تولیدش رو گرانتر کنه و افزایش قیمتها فقط روی بعضی از نودهای ساخت اعمال شده. منابع نزدیک به صنعت میگن سامسونگ قیمت تولید تراشه با فناوریهای ۴ نانومتری و ۵ نانومتری رو حدود ۱۵ درصد افزایش داده؛ نودهایی که این روزها بیشترین استفاده رو برای تولید تراشههای هوش مصنوعی و پردازندههای پیشرفته دارن.
به گفته منابع، افزایش شدید تقاضا برای تراشههای AI باعث شده سامسونگ فضای بیشتری برای افزایش قیمت پیدا کنه و بدون نگرانی از کاهش سفارشها، هزینه تولید رو بالا ببره.
TSMC هم چند هفته قبل همین مسیر را شروع کرد
این اولین بار نیست که خبر افزایش قیمت تولید تراشه منتشر میشه. چند هفته پیش هم گزارشهایی منتشر شده بود که نشون میداد TSMC قیمت خدمات تولید خودش رو بین ۵ تا ۱۰ درصد افزایش داده. البته برخلاف سامسونگ، افزایش قیمت TSMC فقط محدود به نودهای پیشرفته نبود و حتی فناوری ۷ نانومتری هم شامل این تغییرات میشد.
TSMC در واکنش به این گزارشها حاضر نشد درباره قیمتها اظهار نظر مستقیم کنه، اما اعلام کرد استراتژی قیمتگذاری این شرکت بر اساس ارزش فناوریها و برنامهریزی بلندمدت انجام میشه و صرفاً یک تصمیم فرصتطلبانه نیست.
چرا شرکتهای تولید تراشه قیمتها رو بالا بردن؟
شاید در نگاه اول تصور بشه این افزایش قیمت فقط به خاطر سود بیشتره، اما واقعیت کمی پیچیدهتره. توسعه فناوریهای ساخت جدید مثل ۲ نانومتری و حتی نسلهای بعد از اون، میلیاردها دلار سرمایهگذاری نیاز داره. ساخت کارخانههای جدید، خرید تجهیزات لیتوگرافی پیشرفته، توسعه خطوط تولید و تحقیق و توسعه، هزینههای بسیار سنگینی روی دوش شرکتهایی مثل سامسونگ و TSMC میذاره.
از طرف دیگه، وقتی تقاضا برای تولید تراشه از ظرفیت موجود بیشتر باشه، این شرکتها طبیعتاً ترجیح میدن ظرفیت محدودشون رو در اختیار مشتریهایی قرار بدن که حاضرن هزینه بیشتری پرداخت کنن. درسته که بخش ساخت تراشه لاجیک با بخش ساخت تراشه رم متفاوته، اما در هر صورت به خاطر بالا رفتن تقاضا، هزینه مواد اولیه ساخت تراشه بالا رفته و دیگه برای شرکتها به صرفه نیست با قیمتهای قبلی فروش رو حفظ کنن.
این افزایش قیمت چه تأثیری روی بازار خواهد داشت؟
افزایش هزینه تولید ویفر معمولاً فقط به کارخانههای سازنده تراشه محدود نمیمونه.
شرکتهایی مثل AMD، NVIDIA، Qualcomm، Apple و حتی تولیدکنندههای تراشههای هوش مصنوعی، برای ساخت محصولاتشون به خطوط تولید سامسونگ یا TSMC وابسته هستن. در نتیجه، افزایش قیمت تولید میتونه بهمرور روی قیمت نهایی پردازندهها، کارتهای گرافیک، گوشیهای هوشمند و حتی سرورهای هوش مصنوعی هم تأثیر بذاره.
البته این اتفاق همیشه بهصورت مستقیم رخ نمیده؛ بعضی شرکتها ممکنه بخشی از افزایش هزینه رو خودشون تقبل کنن تا قیمت محصولاتشون بیش از حد بالا نره، اما در نهایت بخشی از این هزینه معمولاً به مصرفکننده منتقل میشه.
رقابت AI برندههای جدیدی ساخته است
تا چند سال پیش، شرکتهای تولید تراشه برای جذب سفارش مشتریها با هم رقابت میکردن، اما حالا ورق برگشته. رشد بیسابقه هوش مصنوعی باعث شده ظرفیت تولید نیمههادی به یکی از ارزشمندترین منابع صنعت فناوری تبدیل بشه.
اگر روند فعلی ادامه پیدا کنه و تقاضا برای تراشههای هوش مصنوعی همچنان از ظرفیت تولید بیشتر باشه، بعید نیست در ماهها و حتی سالهای آینده شاهد افزایش دوباره قیمت خدمات تولید تراشه از سوی سامسونگ، TSMC و سایر شرکتهای فعال در این حوزه باشیم؛ موضوعی که میتونه روی قیمت بسیاری از محصولات فناوری، از گوشیهای هوشمند گرفته تا پردازندهها و کارتهای گرافیک نسل بعد، تأثیر مستقیم بذاره.
