AMD برای بازگردوندن Ryzen 7 5800X3D مجبور شد دوباره مهندسیش کنه!
AMD در کامپیوتکس ۲۰۲۶ بالاخره دوباره پردازنده Ryzen 7 5800X3D رو به بازار برگردوند؛ پردازندهای که بیشتر از چهار سال از معرفی اولیهاش میگذره و حالا در شرایطی برگشته که قیمت حافظههای DDR5 حسابی بالا رفته و خیلی از کاربرها ترجیح میدن به جای مهاجرت به AM5، سیستم AM4 خودشون رو ارتقا بدن. حالا AMD گفته برخلاف چیزی که شاید در نگاه اول به نظر برسه، عرضه دوباره 5800X3D صرفاً روشن کردن دوباره خط تولید این پردازنده نبوده. به گفته این شرکت برای بازگردوندن این محصول به بازار حجم زیادی از کارهای مهندسی و توسعه انجام شده. با بنچفا تا پایان این نوشته همراه باشید.
بازگردوندن 5800X3D فقط روشن کردن خط تولید نبود
دیوید مکآفی، مدیر بخش Ryzen و Radeon در AMD، میگه بازگشت این پردازنده خیلی پیچیدهتر از چیزی بوده که اکثر کاربران تصور میکنن.
بازگردوندن 5800X3D به بازار به این سادگی نبود که فقط دوباره تولیدش کنیم. فرآیند استک کردن کش که TSMC برای نسخه اصلی این پردازنده استفاده کرده بود بعد از مهاجرت از نسل اول به نسل دوم کش تغییر کرد. به همین خاطر مجبور شدیم این محصول رو دوباره مهندسی کنیم و در واقع حجم قابل توجهی از کار توسعه انجام شد تا بتونیم 5800X3D رو دوباره به بازار برگردونیم.
یعنی AMD نمیتونست صرفاً طراحی قدیمی رو برداره و دوباره تولیدش کنه؛ چون بخشی از فناوری ساختی که در زمان عرضه اولیه این پردازنده استفاده میشد، دیگه در دسترس نبود.
مشکل اصلی به فناوری 3D V-Cache برمیگشت
Ryzen 7 5800X3D اولین پردازنده دسکتاپ AMD بود که از فناوری 3D V-Cache استفاده میکرد. این فناوری با اضافه کردن یک لایه کش اضافی روی تراشه اصلی، عملکرد پردازنده در بازیها رو به شکل محسوسی افزایش میده.
برای ساخت این پردازنده، AMD از فناوری SoIC شرکت TSMC استفاده کرده بود. این فناوری از ترکیبی از روشهای اتصال گرم و سرد برای چسبوندن دو قطعه سیلیکون روی هم استفاده میکنه و ارتباط بین اونها هم از طریق مسیرهایی به نام TSV برقرار میشه.
هرچند اساس این فناوری هنوز تغییر نکرده، اما فرآیند ساخت و اتصال تراشهها در طول این سالها تکامل پیدا کرده. AMD همزمان با توسعه Ryzen 7000 تغییراتی در طراحی 3D V-Cache ایجاد کرد و بعد همین تغییرات رو به نسل Ryzen 9000 هم منتقل کرد.
برای جلوگیری از هرگونه سوءتفاهم، وقتی AMD از نسل دوم 3D V-Cache صحبت میکنه منظورش طراحی جدید Zen 5 نیست؛ همون طراحیای که در اون حافظه SRAM زیر CCD قرار میگیره. موضوع اصلی به فرآیند باندینگ و اتصال تراشهها در کارخانههای TSMC مربوط میشه که نسبت به نسل اول X3D تغییر کرده.
AMD مجبور شد کل فرآیند رو از نو بررسی کنه
این تغییر، نحوه اتصال و قرار گرفتن اون دو قطعه سیلیکونی روی هم رو کاملاً تغییر داد. وقتی زیرساخت نسل اول عملاً از مدار خارج شد، مجبور شدیم حجم زیادی از کارهای مهندسی رو انجام بدیم تا بفهمیم اصلاً امکان انتقال 5800X3D به فرآیند استکینگ نسل دوم وجود داره یا نه.
David McAfee
به زبان ساده، AMD اول باید مطمئن میشد که این پردازنده اصلاً با فناوری جدید قابل تولید هست و بعد سراغ تولید انبوه میرفت. شرکتهای سازنده چیپ لایبرریهای توسعه چیپ رو در اختیار شرکتهای طراحیکننده مثل AMD میذارن و این شرکتها طراحیهاشون رو با این لایبرریها مطابقت میدن و بهینه میکنن. این فرایند زمان زیادی میبره و همچنین باید با دقت بالایی انجام بشه. در هر مرحله هم چندین نمونه تست تولید میشه تا ببینن آیا به چیزی که میخوان رسیدن یا نه.
حالا مشخص شده چرا 5800X3D اینقدر نایاب شده بود
حرفهای مکآفی تا حد زیادی توضیح میده که چرا Ryzen 7 5800X3D طی دو سال گذشته به یکی از کمیابترین پردازندههای بازار تبدیل شده بود.
این پردازنده مدتها با موجودی محدود فروخته میشد و طی یک سال گذشته تقریباً به طور کامل از بازار ناپدید شده بود. همین موضوع باعث شد بعضی فروشندهها در بازار دست دوم قیمتهایی تا ۸۰۰ دلار برای اون تعیین کنن.
هرچند مکآفی مستقیماً نگفت AMD از مدتها قبل برنامه بازگردوندن این پردازنده رو داشته، اما توضیحاتش نشون میده تغییر فرآیند بستهبندی و تولید یکی از مهمترین دلایل غیبت طولانیمدت 5800X3D و بعداً 5700X3D بوده. گویا AMD وقتی دید دیگه توسعه این پردازنده منطقی نیست، تولیدش رو متوقف کرد تا زمانی که بتونه این کار رو بهینهتر انجام بده.
ماهها آزمایش و اعتبارسنجی برای بازگشت یک پردازنده قدیمی
به گفته AMD، بخش زیادی از کارهایی که کاربران نمیبینن در پشت صحنه انجام شده.
بخش بزرگی از کارهایی که در پشت صحنه انجام میشد مربوط به اعتبارسنجی دوباره این فرآیند استکینگ بود. نمونههای مختلفی ساختیم، تستهای متعددی انجام دادیم و مطمئن شدیم که سطح پایداری و اطمینان این محصول برای کاربرهای نهایی در بالاترین سطح ممکن قرار داره. بعد از اون دوباره تولید انبوه رو شروع کردیم و این تراشهها رو با فرآیند جدید وارد خط تولید کردیم.
David McAfee
در واقع AMD صرفاً یک پردازنده قدیمی رو از انبار بیرون نکشیده؛ بلکه مجبور شده بخش مهمی از فرآیند تولید اون رو دوباره طراحی، آزمایش و تأیید کنه.
بازگشت 5800X3D برای کاربران AM4 خبر خیلی خوبیه
عرضه دوباره Ryzen 7 5800X3D در شرایطی اتفاق افتاده که قیمت DDR5 همچنان بالاست و مهاجرت به پلتفرم AM5 برای خیلی از کاربران هزینه قابل توجهی داره. به همین خاطر AMD تصمیم گرفته دوباره روی جامعه بزرگ کاربران AM4 تمرکز کنه؛ پلتفرمی که با وجود گذشت چندین سال از عرضهاش هنوز میلیونها کاربر فعال در سراسر دنیا داره.
با توجه به اینکه 5800X3D هنوز هم یکی از بهترین پردازندههای گیمینگ AM4 محسوب میشه، بازگشت دوباره اون میتونه برای کاربرهایی که قصد ارتقای سیستمشون رو دارن خبر فوقالعادهای باشه؛ مخصوصاً برای کسانی که هنوز نمیخوان هزینه زیادی برای مهاجرت به DDR5 و پلتفرمهای جدید پرداخت کنن.
