اپل برای نجات از بحران حافظه دست به دامان چین شد؛ تلاش تیم کوک برای همکاری با CXMT

بعد از اینکه اپل چند روز پیش قیمت اکثر محصولات خانواده مک و آیپد رو به خاطر افزایش شدید قیمت حافظه بالا برد، حالا گزارش‌های جدید نشون میدن این شرکت دنبال یه راه‌حل اساسی‌تره. ظاهراً اپل از دولت آمریکا درخواست کرده تا اجازه خرید مستقیم تراشه‌های حافظه DRAM از شرکت چینی CXMT رو صادر کنه؛ شرکتی که در حال حاضر به خاطر ارتباط با ارتش چین داخل لیست سیاه پنتاگون قرار داره. اگر این درخواست تأیید بشه، اپل می‌تونه بخشی از حافظه مورد نیاز محصولاتش رو از CXMT تأمین کنه و وابستگی خودش به سه غول بازار حافظه یعنی سامسونگ، SK hynix و Micron رو کمتر کنه. این راهکار نمی‌تونه تمام مشکلات اپل رو حل کنه، اما در هر حال یک قدم رو به جلو بهتر از قدم برنداشتنه! با بنچفا تا پایان این گزارش همراه باشید.

اپل در حال لابی با دولت ترامپه!

براساس گزارش Financial Times، اپل طی هفته‌های اخیر مذاکرات و رایزنی‌های گسترده‌ای رو با دولت ترامپ آغاز کرده تا مجوز خرید حافظه از CXMT رو بگیره. این شرکت علاوه بر مذاکره با وزارت بازرگانی آمریکا، با سایر مقامات دولت و حتی متحدان سیاسی واشنگتن هم در حال رایزنیه تا محدودیت‌ها روی خرید حافظه از شرکت CXMT برداشته بشه.

البته این تصمیم از نظر سیاسی ریسک بسیار بالایی داره؛ CXMT به دلیل ارتباط با ارتش آزادی‌بخش خلق چین در لیست تحریم‌های آمریکا قرار داره. با این حال، برای اپل که با بحران کمبود حافظه روبه‌رو شده، گزینه‌های زیادی باقی نمونده.

چرا اپل حاضر شده چنین ریسکی بکنه؟

دلیل اصلی کاملاً مشخصه؛ قیمت حافظه طی یک سال اخیر انفجاری افزایش پیدا کرده. تیم کوک چند روز پیش در گفت‌وگو با Wall Street Journal اعلام کرد افزایش قیمت تراشه‌های حافظه بی‌سابقه بوده و در بیش از ۴۰ سال فعالیتش چنین شرایطی رو در هیچ بخشی از صنعت ندیده است.

برای درک بهتر این موضوع، فقط کافیه به قیمت حافظه LPDDR5X نگاه کنیم. قیمت قراردادی ماژول ۱۲ گیگابایتی این حافظه از ابتدای سال ۲۰۲۵ تا امروز تقریباً سه برابر شده و حالا به حدود ۱۴۵ دلار رسیده؛ رقمی که تنها از ابتدای امسال حدود ۶۹ دلار افزایش داشته. از طرف دیگه، افزایش قیمت حافظه‌های فلش هم فشار مضاعفی روی هزینه تولید محصولات اپل وارد کرده.

حافظه حالا یکی از گرون‌ترین قطعات آیفون شده

افزایش قیمت حافظه فقط روی هزینه خرید قطعات تأثیر نذاشته، بلکه ساختار هزینه تولید آیفون رو هم کاملاً تغییر داده. در سال ۲۰۲۵، حافظه رم و فضای ذخیره‌سازی تنها حدود ۹ درصد از هزینه ساخت نسخه ۲۵۶ گیگابایتی آیفون ۱۷ پرو رو تشکیل می‌دادند. اما برای آیفون ۱۸ پرو این عدد به حدود ۲۷ درصد رسیده؛ یعنی بیش از یک‌چهارم هزینه ساخت گوشی فقط صرف حافظه رم و فضای ذخیره‌سازی میشه!

نگاهی به تغییر قیمت این قطعات هم عمق بحران رو بهتر نشون میده:

چرا CXMT برای اپل اهمیت داره؟

در حال حاضر تقریباً تنها شرکتی که می‌تونه بخشی از نیاز اپل رو تأمین کنه، CXMTـه. این شرکت چینی با سرعت زیادی در حال افزایش ظرفیت تولید خودشه و قصد داره تا پایان امسال ظرفیت تولید ماهانه ویفرهای حافظه رو از حدود ۲۰۰ هزار ویفر به ۳۰۰ هزار ویفر برسونه.

حتی اگر CXMT نتونه تمام نیاز اپل رو پوشش بده، حضورش در زنجیره تأمین اپل باعث میشه این شرکت هنگام مذاکره با سامسونگ، SK hynix و Micron دست بالاتری داشته باشه و قیمت‌های بهتری بگیره. در صورتی که دولت آمریکا با این همکاری موافقت کنه، احتمال زیادی وجود داره که شرکت چینی YMTC هم دوباره وارد زنجیره تأمین اپل بشه؛ اتفاقی که می‌تونه بازگشت پررنگ شرکت‌های چینی به تأمین قطعات محصولات اپل رو رقم بزنه. قطعا دولت آمریکا پاسخ مناسبی با این درخواست نخواهد داشت، چون با رسیدن پول چنین سفارشاتی به شرکت‌های چینی این شرکت‌ها می‌تونن خیلی سریع‌تر از پیش تکنولوژی‌هاشون رو توسعه بدن و رقیب جدی برای تکنولوژی‌های آمریکایی بشن! در همین راستا قطعا سازنده‌های دیگه حافظه هم برای اینکه سود خودشون رو حفظ کنن تلاش‌شون رو برای به هم زدن این اتفاق می‌کنن!

هدف اپل فقط کاهش قیمت نیست

برخلاف تصور خیلی‌ها، تحلیلگران معتقدند هدف اصلی اپل از همکاری با CXMT کاهش قیمت حافظه نیست. مینگ چی کو، تحلیلگر شناخته‌شده TF International Securities، میگه مشکل اصلی حالا کمبود حافظه‌ست، نه صرفاً گرون بودن اون. به گفته ایشون، بخش زیادی از ظرفیت تولید حافظه‌های DRAM توسط شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی رزرو شده و همین موضوع باعث شده فاصله بین عرضه و تقاضا هر روز بیشتر بشه.

به همین دلیل اپل تلاش می‌کنه با اضافه کردن یک تأمین‌کننده جدید، ریسک کمبود حافظه رو کاهش بده تا عرضه آیفون‌های نسل بعدی با مشکل روبه‌رو نشه.

احتمال کاهش تولید آیفون ۱۸

کو پیش‌بینی کرده که به دلیل همین بحران، سفارش تراشه‌های A20 و A20 Pro در بازه نیمه دوم سال ۲۰۲۶ تا سه‌ماهه اول ۲۰۲۷ حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد کمتر از برنامه اولیه خواهد بود. مینگ چی کو همچنین معتقده شکاف بین عرضه و تقاضای حافظه حداقل تا سال ۲۰۲۷ ادامه پیدا می‌کنه و همین موضوع دلیل اصلی تلاش اپل برای خارج نگه داشتن CXMT از محدودیت‌های تجاری آمریکاست. از سوی دیگه لنوو اعلام کرده این افزایش قیمت حافظه رم ممکنه تا پایان دهه ادامه‌دار باشه!

حتی گفته میشه همین بحران حافظه باعث شده اپل برنامه مهاجرت سریع‌تر به فناوری ساخت ۱.۴ نانومتری TSMC رو هم در دستور کار قرار بده.

آینده همکاری اپل و چین؟

مینگ چی کو همچنین معتقده تیم کوک به دلیل تجربه بالایی که در مدیریت روابط پیچیده آمریکا و چین داره، همچنان بهترین گزینه برای پیش بردن چنین مذاکرات حساسی محسوب میشه. ایشون هشدار داده اگر این همکاری قبل از کنار رفتن تیم کوک نهایی نشه، اپل ممکنه یکی از مهم‌ترین فرصت‌های خودش برای جذب یک تأمین‌کننده جدید رو از دست بده.

از طرف دیگه، حتی اگر CXMT وارد زنجیره تأمین اپل بشه، انتظار نمی‌ره سامسونگ و SK hynix جایگاه اصلی خودشون رو از دست بدن؛ چون بخش عمده درآمد این دو شرکت در حال حاضر از فروش حافظه برای پردازنده‌ها و شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی تأمین میشه و تقاضا در این بازار همچنان بسیار بالاست.