به نظر میرسه بحران کمبود حافظه هنوز فاصله زیادی تا پایان داره. کواک نو-جونگ (Kwak Noh-jung)، مدیرعامل SK Hynix، هشدار داده که صنعت حافظه در سال ۲۰۲۷ با شدیدترین کمبود عرضه در تاریخ خودش روبهرو خواهد شد؛ بحرانی که به گفته این شرکت، حتی تا بعد از سال ۲۰۳۰ هم ادامه پیدا میکنه.
این اظهارات همزمان با آغاز معاملات سهام سپردهگذاری آمریکایی (ADR) SK Hynix در بازار Nasdaq و مراسم این شرکت در تایمز اسکوئر نیویورک مطرح شده و بار دیگه نشون میده که رشد انفجاری هوش مصنوعی، کل زنجیره تأمین صنعت نیمههادی رو تحت فشار قرار داده. با بنچفا تا پایان این گزارش همراه باشید.
SK Hynix؛ از آستانه ورشکستگی تا رهبر بازار حافظههای AI
SK Hynix در مراسم آغاز معاملاتش در نزدک، نگاهی هم به مسیر ۲۵ ساله خودش داشت؛ مسیری که از سختترین روزهای تاریخ این شرکت شروع شد و امروز به جایگاه یکی از مهمترین تولیدکنندههای حافظه دنیا رسیده. این شرکت در بیانیه خود گفته:
«فقط ۲۵ سال پیش، این کمپانی سختترین دوران تاریخ خودش را پشت سر میگذاشت؛ دورانی که حتی خطر ورشکستگی هم شرکت را تهدید میکرد. با این حال، ما با تمام توان از آن بحران عبور کردیم و همان روحیه مقاومت و پشتکار، پایه و اساس SK Hynix امروزی را شکل داد.
از سال ۲۰۱۲ و با پیوستن به گروه SK، مسیر جدیدی برای آینده شرکت آغاز شد. در زمانی که آینده حافظههای پیشرفته هنوز نامشخص بود، SK Hynix نیاز بازار به فناوری جدیدی به نام HBM را تشخیص داد و به اولین شرکتی در جهان تبدیل شد که این فناوری را به واقعیت تبدیل کرد.
امروز، به لطف نوآوریهای مستمر، HBM به قلب تپنده انقلاب هوش مصنوعی تبدیل شده است.
SK Hynix اکنون با تکیه بر برتری فناوری خود در حوزه HBM، DRAM و NAND Flash، حافظههایی را تولید میکند که زیرساخت هوش مصنوعی در سراسر جهان بر پایه آنها شکل گرفته.»
مدیرعامل SK Hynix: سال ۲۰۲۷ بدترین سال تاریخ صنعت حافظه خواهد بود
مدیرعامل SK Hynix در گفتوگو با خبرگزاری رویترز هشدار داد که وضعیت بازار حافظه در سال آینده میلادی از همیشه بحرانیتر خواهد شد.
او در این رابطه گفت:
«پیشبینی ما این است که سال آینده، از نظر عرضه، بدترین سال تاریخ صنعت حافظه خواهد بود.»
رویترز همچنین به نقل از کواک نو-جونگ گزارش داده است:
«صنعت جهانی حافظه در حال حرکت به سمت شدیدترین کمبود عرضه در تاریخ خود در سال ۲۰۲۷ است. حتی با وجود سرمایهگذاری گسترده برای افزایش ظرفیت تولید، تقاضا برای حافظه تا سالهای آینده همچنان بیشتر از توان تولید شرکت خواهد بود.»
به گفته SK Hynix، رشد تقاضا به اندازهای بالاست که حتی افزایش ظرفیت خطوط تولید هم نمیتواند فاصله بین عرضه و تقاضا را از بین ببرد و این شرایط احتمالاً تا دهه آینده ادامه خواهد داشت.
سامسونگ و Micron هم هشدار مشابهی دادن!
اظهارات مدیرعامل SK Hynix کاملاً با هشدارهای قبلی سامسونگ و Micron همخوانی داره. سامسونگ چندی پیش اعلام کرده بود که سال ۲۰۲۷ سختترین سال از نظر کمبود حافظه خواهد بود و این وضعیت احتمالاً تا ۲۰۲۸ و حتی بعد از اون هم ادامه پیدا میکنه.
از طرف دیگه، Micron هم شرایط فعلی بازار رو فقط «ابتدای بازی» توصیف کرده و گفته کمبود حافظههای DRAM و NAND Flash در سالهای آینده شدیدتر خواهد شد. این شرکت اعلام کرده که با ظرفیت فعلی فقط میتونه ۴۰ تا ۵۰ درصد از تقاضای بازار رو تأمین کنه. وقتی هر سه غول اصلی صنعت حافظه چنین پیشبینی مشابهی ارائه میکنن، میشه گفت بازار واقعاً وارد یک دوره بحرانی شده.
اما اوضاع اینجا تموم نمیشه. حتی باقی فعالان این بازار هم اظهارات مشابهی داشتن و همین چند روز پیش بود که لنوو هم هشدار داد ممکنه تا دهه بعد هم شاهد قیمتهای سرسامآور حافظه باشیم!
هوش مصنوعی مهمترین عامل کمبود حافظه است
دلیل اصلی این بحران، رشد بیسابقه بازار هوش مصنوعیه. شرکتهای بزرگی مثل OpenAI، Microsoft، Google، Meta، Amazon و بسیاری از توسعهدهندگان مدلهای هوش مصنوعی، حجم عظیمی از حافظههای پیشرفته رو برای دیتاسنترهای خودشون سفارش دادن. از طرفی، قراردادهای بلندمدتی که بین تولیدکنندههای حافظه و مشتریهای بزرگ منعقد شده، باعث شده بخش زیادی از ظرفیت تولید سالهای آینده از همین حالا رزرو بشه.
در نتیجه، شرکتهای تولیدکننده حافظه ترجیح دادن منابع خودشون رو روی تولید محصولات سودآورتر متمرکز کنن.
حافظههای HBM در اولویت قرار دارن
در حال حاضر سه تولیدکننده بزرگ حافظه دنیا یعنی SK Hynix، سامسونگ و Micron تمرکز اصلی خودشون رو روی تولید حافظههای پریمیوم مثل HBM و LPDDR5X گذاشتن. این حافظهها در شتابدهندههای هوش مصنوعی، پردازندههای سروری و سختافزارهای پیشرفته استفاده میشن و سود بسیار بیشتری نسبت به حافظههای معمولی دارن. مشکل بزرگ این حافظهها، اینه که بهینگی کمتری در ساخت نسبت به حافظههای DDR و GDDR دارن و کلی سیلیکون باید برای ساخت حافظه استفاده بشه.
در مقابل، تولید حافظههای رایج مثل DDR5، DDR4 و مدلهای اقتصادی LPDDR به اولویت پایینتری منتقل شده؛ موضوعی که یکی از دلایل اصلی افزایش شدید قیمت رم در بازار مصرفیه.
کاربران عادی بیشترین آسیب را دیدهاند
تمرکز تولیدکنندهها روی حافظههای مخصوص هوش مصنوعی باعث شده بازار مصرفی بیشترین آسیب رو ببینه. افزایش قیمت رم حالا فقط به ماژولهای حافظه محدود نیست و روی قیمت کامپیوترهای شخصی، لپتاپها، گوشیهای هوشمند، کنسولهای بازی و بسیاری از قطعات سختافزاری هم تأثیر گذاشته.
به همین دلیل، طی ماههای اخیر شاهد رشد قابل توجه قیمت بسیاری از محصولات فناوری بودیم؛ روندی که احتمالاً در سالهای آینده هم ادامه خواهد داشت.
شرکتهای چینی در حال استفاده از این فرصتن!
در حالی که سه غول صنعت حافظه تمرکزشون رو روی محصولات پریمیوم گذاشتن، شرکتهای چینی فرصت مناسبی برای افزایش سهم بازار پیدا کردن. تولیدکنندههایی مثل CXMT در بخش DRAM و YMTC در حوزه NAND Flash با سرعت زیادی در حال افزایش ظرفیت تولید خودشون هستن تا نیاز بازار داخلی چین و بخشی از بازار جهانی رو تأمین کنن.
اگر این روند ادامه پیدا کنه، احتمال داره در سالهای آینده شرکتهای چینی نقش پررنگتری در بازار حافظه پیدا کنن.
سرمایهگذاری میلیارد دلاری برای افزایش ظرفیت تولید
SK Hynix هم مثل سامسونگ و Micron برنامه بزرگی برای افزایش ظرفیت تولید خودش داره. این شرکت قصد داره طی چند سال آینده میلیاردها دلار برای ساخت کارخانهها و خطوط تولید جدید در کره جنوبی سرمایهگذاری کنه.
علاوه بر این، SK Hynix در حال بررسی احداث کارخانههای جدید در آمریکا، ژاپن و کشورهای جنوب شرق آسیا هم هست، هرچند هنوز تصمیم نهایی درباره این پروژهها گرفته نشده. Micron هم ساخت کارخانه جدید خودش برای تولید حافظه DRAM را آغاز کرده تا بتواند بخشی از کمبود عرضه را جبران کنه.
بحران حافظه احتمالاً تا پایان دهه ادامه خواهد داشت
اظهارات مدیرعامل SK Hynix یک پیام کاملاً روشن برای بازار داره؛ صنعت حافظه وارد یکی از سختترین دورههای تاریخ خودش شده. با توجه به رشد انفجاری هوش مصنوعی، افزایش تقاضا برای حافظههای پیشرفته و محدود بودن ظرفیت تولید، بعید به نظر میرسه بازار به این زودیها به تعادل برگرده. اگر پیشبینیهای SK Hynix، سامسونگ و Micron درست باشه، سال ۲۰۲۷ نقطه اوج بحران کمبود حافظه خواهد بود و فشار روی زنجیره تأمین احتمالاً تا بعد از سال ۲۰۳۰ هم ادامه پیدا میکنه.
این یعنی در سالهای آینده، هوش مصنوعی فقط نحوه استفاده ما از فناوری رو تغییر نمیده، بلکه قیمت و دسترسی به بسیاری از قطعات سختافزاری، از رم کامپیوتر گرفته تا گوشیهای هوشمند و سرورها، بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر این تحول قرار خواهد گرفت.
